Risk değerlendirme, acil durum planı, iş ekipmanı uygunluk değerlendirmeleri ve teknik raporlama. İSG'nin görünmeyen ama belirleyici tarafı: doğru analiz, doğru karar, doğru kayıt.
İş güvenliğinin sahadaki uygulaması, masada yapılan analiz kadar güçlüdür. Risk değerlendirilmemişse alınacak önlem rastlantısaldır.
İSG mevzuatı, işverene yalnızca eğitim ve muayene değil; aynı zamanda işyerinin sistematik olarak analiz edilmesi, risklerin sayısallaştırılması ve bunlara karşı önlem planlanması yükümlülüğünü getirir. Bu analizler ve planlar, mühendislik tabanlı dokümanlardır; denetimde sunulmak ve bir kaza durumunda hukuki dayanak oluşturmak üzere hazırlanır.
İPEK OSGB olarak mühendislik hizmetlerini, OSGB sözleşmemizin doğal bir parçası olarak yürütüyoruz. İşyerinizin risk profilini saha bazlı inceleyerek değerlendiriyor, sonuçları mevzuata uygun formatta belgeliyor ve mevzuat değiştiğinde güncel tutuyoruz.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (m.10) — İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi, çalışma ortamındaki tehlikelerin belirlenmesi ve bunlara karşı alınacak önlemlerin planlanmasını kapsar.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği — Risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağını, kim tarafından yapılabileceğini ve hangi sıklıkta yenileneceğini düzenler. İşyerinin tehlike sınıfına göre risk değerlendirmesi en az iki, dört veya altı yılda bir yenilenmelidir.
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik — Acil durum planı hazırlama, tahliye senaryoları belirleme ve acil durum ekipleri kurma yükümlülüklerini tanımlar.
Mühendislik hizmetlerimiz, birbirinin tamamlayıcısı olan altı temel doküman ve süreçten oluşur. Hepsi mevzuatın zorunlu kıldığı, sahada uygulanabilir ve denetimde geçerli çıktılardır.
İşyerindeki tehlikeler tespit edilir, her birinin oluşma olasılığı ve potansiyel sonucu değerlendirilir. Risk skoruna göre önlem öncelikleri belirlenir.
Yangın, deprem, kimyasal sızıntı, doğal afet gibi senaryolarda izlenecek yol, görevliler, iletişim akışı ve tahliye prosedürleri belgelenir.
İşyerinin mimari planı üzerinde tahliye rotaları, toplanma alanları, yangın söndürme noktaları ve acil çıkışlar işaretlenir. Görsel kroki olarak kullanılabilir.
Kullanılan iş ekipmanlarının yönetmelik şartlarına uygunluğu değerlendirilir; uygun olmayanlar için iyileştirme önerileri ve süreler raporlanır.
Yanıcı gaz, toz veya buhar bulunabilen ortamlar için ATEX bölgelendirmesi yapılır; patlama risk analizi ve korunma önlemleri belgelenir.
Tüm mühendislik dokümanları dijital sistemimizde tutulur; mevzuat değişikliklerinde güncellenir, denetimde tek tuşla erişilebilir hale getirilir.
Saha bilgisi olmadan masa başında yazılan risk değerlendirmesi gerçek riskleri yansıtmaz. Bu yüzden süreç her zaman sahadan başlar.
İş güvenliği uzmanımız işyerinizi yerinde inceler; üretim akışını, ekipman dağılımını, kimyasal envanteri ve çalışma şartlarını gözlemler.
Sahada gözlemlenen ve mevzuatın öngördüğü tehlike kategorileri tek tek listelenir: mekanik, elektriksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal.
Her tehlike için L Tipi Matris veya Fine-Kinney gibi kabul görmüş yöntemlerle olasılık × şiddet hesaplaması yapılır; risk skoru ortaya çıkar.
Yüksek skorlu risklere yönelik kaynak kontrolü, kişisel koruyucu donanım, eğitim ve idari önlemler reçete edilir. Her önlem için sorumlu ve süre belirlenir.
Tüm bulgular ve önlem planları mevzuata uygun formatta belgelenir. Tahliye krokisi, acil durum şeması ve sorumluluk listesi eklenir.
Hazırlanan dokümanlar işverenle paylaşılır, onaylanır ve dijital arşivimize işlenir. Çalışanlara dokümanın özeti tebliğ edilir.
Risk değerlendirme ve acil durum planı zorunlu bir doküman; ancak bir formaliteden ibaret değildir. İyi hazırlanmış bir dokümanın işveren için somut faydaları vardır:
Hazır şablon kopyalanarak değil; işyerinizin yerinde incelenmesi ile hazırlanır. Sektörünüze ve ekipman envanterinize özgüdür.
Risk değerlendirmesi tek başına bir doküman değil; eğitim, periyodik kontrol ve sağlık gözetimi ile entegre yürür. İş güvenliği uzmanımız tüm süreci koordine eder.
İSG mevzuatı sık değişir. Yeni yönetmelik veya tebliğ yayımlandığında dokümanlarınız güncellenir; siz takibi düşünmek zorunda kalmazsınız.
L Tipi Matris, Fine-Kinney, HAZOP gibi sektörde kabul görmüş yöntemler kullanılır. Raporlar denetimde itiraz konusu olmaz.
Raporda yer alan önlemler "yapılabilir" olanlardır. Sahaya yabancı, uygulanması imkânsız öneriler değil; gerçek ve gerçekleştirilebilir adımlar.
Tüm mühendislik dokümanları sistemimizde dijital olarak tutulur. Denetimde, kazada veya iç değerlendirmede anında erişebilirsiniz.
Risk değerlendirmesi; işveren tarafından oluşturulan ve iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ile çalışan temsilcisinin yer aldığı risk değerlendirme ekibi tarafından yapılır. İşyerinde bu nitelikte personel yoksa hizmet OSGB üzerinden alınır.
İPEK OSGB olarak risk değerlendirme ekibinin koordinasyonunu üstleniyor; iş güvenliği uzmanımız ve işyeri hekimimiz ekipte aktif görev alıyor.
İşyerinin tehlike sınıfına göre en geç şu sürelerde yenilenmelidir:
— Çok tehlikeli işyerleri: 2 yıl
— Tehlikeli işyerleri: 4 yıl
— Az tehlikeli işyerleri: 6 yıl
Ayrıca işyerinin taşınması, çalışan sayısının değişmesi, yeni teknoloji veya ekipman alınması, iş kazası veya meslek hastalığı yaşanması durumlarında süresinden önce yenilenmesi zorunludur.
İşyerinin yapısına en uygun yöntem seçilir. En sık kullandıklarımız:
— L Tipi Matris (5x5): Çoğu işyeri için yeterli, anlaşılabilir bir yöntem.
— Fine-Kinney: Olasılık, sıklık ve şiddet üzerinden detaylı puanlama yapan yöntem.
— HAZOP: Karmaşık süreç tesisleri için sistemli tehlike inceleme tekniği.
Yöntem seçimi konusunda işverenle birlikte karar verilir; mevzuat herhangi bir yöntemi dayatmaz, kabul görmüş herhangi biri kullanılabilir.
İşyerlerinde Acil Durumlar Yönetmeliği uyarınca acil durum tatbikatlarının yılda en az bir kez yapılması zorunludur. Tehlike sınıfı yüksek veya kalabalık işyerlerinde bu sıklık artırılabilir.
Tatbikat senaryolarını biz hazırlıyor, uygulama sırasında saha gözlemi yapıyor ve sonrasında değerlendirme raporu sunuyoruz.
Hayır. Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) yalnızca yanıcı gaz, toz veya buhar bulunma ihtimali olan işyerleri için zorunludur. Tipik olarak; boya/solvent kullanan, gıda işkolu (un, şeker, hububat tozu), petrol-kimya, gaz dolum, tahta işleme gibi sektörlerde aranır.
İşyerinizde böyle bir maruziyet olup olmadığını saha incelememizle değerlendiriyor, gerekiyorsa PKD'yi hazırlıyoruz.
Risk değerlendirmesi yapmamak, 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanan ihlallerden biridir. Ceza her ay için tekrar uygulanır; ihlal süresi uzadıkça toplam yükümlülük artar.
Daha da önemlisi, bir iş kazası yaşandığında risk değerlendirmesinin bulunmaması işverenin hukuki ve cezai sorumluluğunu doğrudan ağırlaştırır. Mahkemeler ve sigorta kuruluşları, mevcut bir risk değerlendirmesinin olup olmamasını ana belirleyici olarak değerlendirir.
İşyerinizde her zaman erişilebilir basılı bir kopya bulundurmak mevzuat gereğidir. Bu nedenle dokümanların hem dijital arşivimizde bulunan hâli hem de imzalı/onaylı basılı sürümü tarafınıza teslim edilir.
Müfettiş denetiminde basılı doküman talep edilirse anında ibraz edebilir, ek bilgi gerektiğinde dijital arşivden destek alabilirsiniz.
İşyerinizin tehlike sınıfını, çalışan sayınızı ve mevcut dokümantasyonunuzu paylaşmanız yeterli. Süreç planını hazırlayıp en kısa sürede dönüş yapıyoruz.